Marchew zwyczajna
Marchew zwyczajna Daucus carota często nazwana jest domową lub ogrodową. Należy do rodziny selerowatych (Apiaceae). W Europie pojawiła się dopiero w II połowie XIV wieku. Marchew znana była starożytnym Grekom i Rzymianom.
Na świecie jest wiele odmian marchwi, jednak najcenniejsza jest ta o czerwonym zabarwieniu korzenia. Barwa ta jest uzależniona od ß–karotenu. Związek ten to naturalna prowitamina A, która jest szczególnie ważna w procesie widzenia. Surowcem leczniczym marchwi jest wspomniany korzeń spichrzowy oraz nasiona. W korzeniu znajduje się wiele cennych związków aktywnych. Między innymi wspomniany ß-karoten, który należy do karotenoidów oraz flawonoidy, witaminy B1, B2, C, sole mineralne: żelaza, fosforu, kobaltu, miedzi, a także pektyny i związki siarki. Korzeń marchwi, jak wszystkim wiadomo, smakuje doskonale na surowo oraz po ugotowaniu. Wchodzi w skład sałatek, soków, przypraw i wielu innych potraw. W medycynie zastosowanie ma również świeży sok. Regularne picie świeżego soku pozwala na uporanie się z uciążliwymi zaparciami, a starta na papkę marchew to doskonałe lekarstwo na dziecięce biegunki. Sok z marchwi ma właściwości obniżania cholesterolu (1-2 marchewki zjadane na surowo 1x dziennie mogą obniżyć jego poziom o 10%). Wskazany jest też w cukrzycy i w miażdżycy. To także skuteczny środek na robaki-owsiki u dzieci. Jest też pomocny w niedokrwistości oraz nadciśnieniu.
Ze świeżej marchwi przygotowuje się okłady na owrzodziałe, zaognione rany oraz oparzenia i odmrożenia. Ta postać leku wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. W medycynie stosuje się nasiona. Nasiona zawierają olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest octan geranylu, karotal, azaron oraz flawonoidy. Z nasion przygotowuje się wyciągi, które wykazują działanie spasmolityczne i laktacyjne. Z nasion na drodze destylacji, pozyskuje się olejek eteryczny. Charakteryzuje się on jasnożółtym zabarwieniem i aromatem o zapachu marchewkowym. Olejek posiada zdolności regulowania pracy wątroby i woreczka żółciowego. W związku z tym stosuje się go do leczenia m.in. żółtaczki. Przynosi pomoc w leczeniu owrzodzeń skóry, czyraków, egzem skórnych. Jest także doskonałym kosmetykiem dla skóry przesuszonej, zwłaszcza w zimowe dni, gdy dużo przebywamy w domu. Wpływa na poprawę elastyczności i wzmocnienie napięcia skóry. Zmniejsza zmarszczki, delikatnie je wygładza. Ponadto chroni skórę przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi.
Firma A.T.W. posiada nowy kosmetyk noszący nazwę „ żółtko roślinne”. Pochodzi on z serii Terapie Urody. Zawiera m.in. olejek karotenowy i olejek pomarańczowy. Przeznaczony jest dla osób z tendencją do alergii. Produkt chroni skórę przed szkodliwym działaniem wiatru, słońca i mrozu. Ponadto odświeża, odżywia, usuwa zgrubiały naskórek. W kosmetyce ma zastosowanie również sok ze świeżej marchwi i utarta marchew. Przygotowuje się z nich najczęściej maseczki i lotiony przeznaczone dla skóry suchej i wrażliwej. Stosowane systematycznie poprawiają barwę skóry, odżywiają i odświeżają.
mgr Dorota Pastok-Chomicka |