Ogórecznik lekarski
W starożytnym Rzymie i Grecji ogórecznik uchodził za roślinę chroniącą przed smutkiem i melancholią. Pliniusz uznał, iż jest to roślina pozwalająca na dobrą zabawę i przynosząca szczęście. Liście i kwiaty dodawano do trunków, którymi pojono tych, którzy idą walczyć, aby byli męscy i odważni. Ogórecznik doczekał się opisu w XIII wieku. Albert Wielki czynił to uznając, iż należy poinformować świat o leczniczych właściwościach tej rośliny. W XVI wieku John Gerard - zielarz cytował powiedzenie: "Ego borago gaudia semper ago", co tłumaczono: " Ja ogórecznik, zawsze dodaję odwagi".
Ziemią ojczystą ogórecznika jest rozległy obszar śródziemnomorski aż po Iran.
W Europie pojawił się prawdopodobnie dzięki Arabom. W Polsce uchodzi za chwast ogrodowy. We Francji i Anglii został potraktowany jako roślina uprawna. Ogórecznik lekarski Borago officinalis jest to roślina roczna lub dwuletnia osiągająca, wzrost 60 cm, w całości szorstko owłosiona. Kwiaty pojawiające się na szczytach są niewielkie o pięknej błękitnej barwie. Owocem jest poczwórna rozłupina. Roślina kwitnie od maja do czerwca. Cechę charakterystyczną ogórecznika stanowi zapach, który przypomina świeże ogórki. Surowcem leczniczym są liście, kwiaty, ziele zbierane w okresie kwitnienia. Liście zawierają kwas askorbinowy, jabłkowy i cytrynowy, a także śluz, karoten oraz niewielką ilość azotanu potasowego. Przetwory z liści (odwary, napary, kataplazmy) wykazują działanie przeciwzapalne, wykrztuśne, powlekające, przeczyszczające. Znalazły one zastosowanie w leczeniu gośćca stawowego, podagry, schorzeń skóry. Natomiast ziele bogate jest we flawonoidy (kwercetynę, izoramnetynę, kemferol), ponadto zawiera garbniki, śluz, kwasy organiczne (askorbinowy, jabłkowy, cytrynowy), sole mineralne, saponiny. Ważnym składnikiem są alkaloidy pirolizydynowe, którym przypisuje się hepatotoksyczne czy też rakotwórcze działanie. Badania, w wyniku których stwierdzono takie działanie przeprowadzono na zwierzętach. Substancje czynne w zielu wykazują działanie przeciwzapalne, odtruwające, bakteriobójcze, uszczelniające naczynia włosowate, pobudzające, przyśpieszające gojenie (ziarninowanie), napotne, wykrztuśne i moczopędne. Zastosowanie przetworów z ziela jest różnorodne. Stosuje się je w schorzeniach układu oddechowego (stany zapalne oskrzeli, gardła, angina, przeziębienie), moczowego (stany zapalne nerek, pęcherza, przewodów moczowych), w zaburzeniach przemiany materii, otyłości, dnie, w chorobach reumatyczno-artretycznych i skórnych (oparzeniach, odleżynach, owrzodzeniach, obrzękach spowodowanych stłuczeniem). Pomocne są w dolegliwościach okresu przekwitania. Nasiona ogórecznika ze względu na zawartość kwasu gamalinolenowego znalazły zastosowanie, jako środek wspomagający leczenie chorób układu oddechowego (stanów zapalnych gardła, oskrzeli i astmy oskrzelowej) oraz chorób skóry (łuszczycy, egzemy, świeżbiączki, liszai). Można stosować go także jako środek uodparniający i wzmacniający organizm dziecka. W kosmetyce wykorzystywano właściwości liści, ziela i oleju. Kosmetyki z ogórecznika zalecane są do pielęgnacji skóry trądzikowej oraz mającej tendencje do pękania naczynek włosowatych. Krem łagodząco-regenerujący firmy A.T.W. Soft - łagodzi podrażnienia i stany zapalne. Ponadto odświeża, nawilża, uelastycznia i poprawia jędrność skóry. Zalecany jest zwłaszcza do pielęgnacji skóry dojrzałej i skóry zaczerwienionej, z zaburzonym krążeniem w naczynkach włosowatych. W innych seriach A.T.W.ogórecznik jest jednym ze składników bazowych.
Natomiast kosmetyki domowe, zwłaszcza świeży sok, mogą niekiedy podrażniać skórę wrażliwą. Przyczyną jest obecność ostrych, kłujących włosków z łodygi i liści. Pomimo tego sok czy napar jest doskonały w korygowaniu wad skóry, szczególnie wskazany przy występujących zaczerwienieniach i odmrożeniach.
mgr Dorota Pastok-Chomicka |
I SUPLEMENTY DIETY
