Porzeczka czarna
Pierwsze wzmianki o czarnej porzeczce można odnaleźć w zielnikach z XV i XVI wieku. Ojczyzną porzeczki jest Europa i Azja. W Polsce występuje w przydomowych ogrodach i sadach. W stanie dzikim można spotkać ją w wilgotnych lasach. Ponadto podlega ona częściowej ochronie, o czym należy pamiętać!
Porzeczka czarna, Ribes nigrum jest krzewem należącym do rodziny Skalnicowatych (Saxifragaceae), osiągającym wysokość 1-2 m. Surowcem leczniczym jest liść i owoc. W medycynie ludowej stosuje się również pączki. Owoce porzeczki to bogate źródło witaminy C, w mniejszych ilościach występują inne witaminy: A, P i z grupy B. Ponadto obecne są sole mineralne: potas, żelazo oraz garbniki, fitoncydy, barwniki, cukry i kwasy organiczne.
Świeże owoce lub sok z owoców porzeczki, zalecane są często w dolegliwościach trawiennych, w uporczywych biegunkach, wrzodzie żołądka i dwunastnicy.
Działanie lecznicze liści polega na zwiększaniu ilości wydalanego moczu i toksycznych produktów przemiany materii. Z liści przygotowuje się zarówno napary jak i odwary. Napary, to skuteczny środek moczopędny, który można polecić do picia chorym także z dolegliwościami układu krążenia serca i obrzękami o różnym pochodzeniu. Natomiast odwary zaleca się w gośćcu stawowym, w krwotokach wewnętrznych, skazie limfatycznej i puchlinie wodnej. Odwary przygotowane z pączków wykazują podobne działanie. Liście i owoce przeciwdziałają ponadto szkorbutowi.
Z dużym powodzeniem można je stosować w połączeniu z miodem, jako środek przeciwkaszlowy, nieżycie górnych dróg oddechowych lub przeziębieniu.
Znakomitym surowcem są nasiona porzeczki, z których otrzymuje się olej porzeczkowy. Zawiera on kwas gamma-linolenowy. Zalecany jest w chorobach wyniszczających układ rozrodczy (piersi, macicę, jajniki) i profilaktycznie w klimakterium.
Wszystkie wyżej wymienione surowce: liście, owoce i pączki znalazły zastosowanie w kosmetyce. Owoce porzeczki stanowią doskonały surowiec do sporządzania maseczek. Działają one oczyszczająco, orzeźwiająco i regenerująco na skórę suchą i zwiotczałą. Można je także stosować na skórę z pękającymi naczynkami włosowatymi. Natomiast z liści porzeczki czarnej przygotowuje się kąpiel, która działa na skórę odświeżająco i dezynfekująco. Olej porzeczkowy polecany jest do pielęgnacji skóry wrażliwej i skłonnej do podrażnień oraz alergii.
Czarna porzeczka znalazła także zastosowanie w wieku liniach kosmetyków firmy A.T.W.
mgr Dorota Pastok-Chomicka |